International Chemical Safety Cards ENDOSULFAN (MENGSEL VAN ISOMEREN) ICSC: 0742 1,2,3,4,7,7-Hexachloor-8,9,10-trinorborn-2-een-5,6-yleendimethylsulfiet C9H6Cl6O3S Molecuulmassa: 406.9 ICSC nr: 0742 CAS nr: 115-29-7 RTECS nr: RB9275000 VN nr : 2761 EG nr : 602-052-00-5 26.03.1998 Goedgekeurd in vergadering van experten SOORTEN GEVAAR/ BLOOTSTELLING ONMIDDELLIJK GEVAAR/ SYMPTOMEN VOORKOMEN EERSTE HULP/ BRANDBLUSSEN BRAND Niet brandbaar. Vloeibare bereidingen van de stof die organische oplosmiddelen bevatten, kunnen ontvlambaar zijn. Er komen irriterende of giftige dampen (of gassen) vrij tijdens een brand. In geval van brand in de omgeving: alle blusmiddelen toegelaten. ONTPLOFFING In geval van brand: vaten, enz., koel houden door te besproeien met water. BLOOTSTELLING VOORKOM VERSPREIDING VAN STOF! STRIKTE HYGIENE! VOORKOM BLOOTSTELLING VAN ADOLESCENTEN EN KINDEREN! RAADPLEEG IN ALLE GEVALLEN EEN ARTS! Inademing Zie Inslikken. Plaatselijke afzuiging of ademhalingsbescherming. Frisse lucht, rust. Raadpleeg een arts. Huid KAN DOOR DE HUID OPGENOMEN WORDEN! (Zie Inslikken). Beschermende handschoenen. Beschermende kledij. Verwijder besmette kledij. Spoel en was daarna de huid met water en zeep. Raadpleeg een arts. Ogen Gelaatsscherm of oogbescherming in combinatie met ademhalingsbescherming . Eerst gedurende verschillende minuten spoelen met veel water (indien mogelijk contactlenzen wegnemen), dan naar een (oog)arts brengen. Inslikken Blauwe lippen of vingernagels. Verwardheid. Hoofdpijn. Zwakte. Duizeligheid. Misselijkheid. Braken. Diarree. Stuiptrekkingen. Moeizaam ademhalen. Bewusteloosheid. Niet eten, drinken of roken tijdens het werk. Vóór het eten de handen wassen. Laten braken (ALLEEN VOOR SLACHTOFFERS DIE BIJ BEWUSTZIJN ZIJN!). Rust. Raadpleeg een arts. OPRUIMEN VAN GEMORSTE STOF OPSLAG VERPAKKING & ETIKETTERING NIET in de riool spoelen. Veeg de gemorste stof bij elkaar en schep in afsluitbare vaten; indien nodig, eerst nat maken om stofvorming te voorkomen. Verzamel zorgvuldig de restanten en voer daarna naar een veilige plaats. (Bijkomende persoonlijke bescherming: chemisch bestendig werkpak met onafhankelijk werkend ademhalingsapparaat.) Voorzieningen aanbrengen om weglopende vloeistoffen, gebruikt bij het blussen van brand, op te vangen. Gescheiden van zuren, basen, ijzer, voeding en voedingsmiddelen. Droog. Goed gesloten. Niet samen met voeding en voedingsmiddelen vervoeren. Is ernstig vervuilend voor de zee. Symbool T Symbool N R: 24/25-36-50/53 S: 1/2-28-36/37-45-60-61 VN Gevarenklasse: 6.1 VN Verpakkingsgroep: II LEES BELANGRIJKE INFORMATIE OP DE ACHTERZIJDE ICSC: 0742 Gemaakt binnen het kader van de samenwerking tussen het Internationaal Programma over Chemische Veiligheid en de Commissie van de Europese Gemeenschappen (C) IPCV, CEG 2002

International Chemical Safety Cards ENDOSULFAN (MENGSEL VAN ISOMEREN) ICSC: 0742 B E L A N G R I J K E G E G E V E N S FYSISCHE TOESTAND; VOORKOMEN: PUUR: KLEURLOZE KRISTALLEN ; TECHNISCH PRODUCT: BRUINE SCHILFERS , MET KENMERKENDE GEUR. FYSISCHE GEVAREN: CHEMISCHE GEVAREN: De stof ontleedt bij verhitting met vorming van giftige dampen, onder andere zwaveloxides, chloordampen. Reageert met basen met kans op vorming van giftige (zwaveldioxide) dampen. Tast ijzer aan. BLOOTSTELLINGSGRENZEN: Drempelwaarde: 0.1 mg/m3 (als TWA), A4 (huid) (ACGIH 2002). WIJZE VAN OPNAME: De stof kan in het lichaam worden opgenomen door inademing , doorheen de huid en door inslikken. INADEMINGSRISICO: Verdamping bij 20°C is verwaarloosbaar; een voor de gezondheid schadelijke concentratie van in de lucht zwevende deeltjes kan echter snel bereikt worden bij sproeien of bij verstuiven, vooral in poedervorm. EFFECTEN BIJ KORTSTONDIGE BLOOTSTELLING: De stof kan effecten hebben op het centraal zenuwstelsel en het bloed , met als gevolg irriteerbaarheid, stuiptrekkingen en nierfalen. Blootstelling aan een hoge dosis kan de dood veroorzaken. De effecten kunnen met vertraging optreden. Medische observatie is aangewezen. EFFECTEN BIJ LANGDURIGE OF HERHAALDE BLOOTSTELLING: FYSISCHE EIGENSCHAPPEN Smeltpunt: (technisch product) 70-100°C; (puur) 106°C Dichtheid: 1.7 g/cm3 Oplosbaarheid in water: geen Dampspanning, Pa bij 80°C: 1.2 Octanol/water verdelingscoëfficiënt als log Pow: 3.55-3.62 MILIEUGEGEVENS De stof is zeer giftig voor waterorganismen. Deze stof kan schadelijk zijn voor het milieu; speciale aandacht dient aan de vogels en bodemorganismen besteed te worden. Opstapeling van deze stof in de voedselketen van de mens kan voorkomen in waterorganismen. De stof kan langdurige effecten hebben voor het watermilieu. Voorkom dat deze stof in het milieu terecht komt op een andere manier dan door normaal gebruik. N O T A ' S Gebruik van alcoholische dranken versterkt de schadelijke werking. Indien de stof verwerkt is in een bereiding met oplosmiddelen, ook de ICSC kaart(en) hiervan raadplegen. Oplosmiddelen gebruikt in commerciële bereidingen kunnen de fysische en toxicologische eigenschappen veranderen. Werkkledij NIET mee naar huis nemen. Beosit, Chlortiepin, Cyclodan, Devisulphan, Endocel, Endosol, Hildan, Insectophene, Malix, Rasayansulfan, Thifor, Thimul, Thiodan, Thionex en Thiosulfan zijn handelsnamen. Kaart met gegevens voor noodgevallen tijdens het vervoer: TREMCARD (R)-61G41b. BIJKOMENDE INFORMATIE Grenswaarden voor beroepsmatige blootstelling die in België van toepassing zijn ICSC: 0742 ENDOSULFAN (MENGSEL VAN ISOMEREN) (c) IPCV, CEG 2002

WETTELIJKE KENNISGEVING: Noch de CEG, noch het IPCV, noch de vertalers, noch enige persoon die optreedt voor de CEG of het IPCV zijn verantwoordelijk voor het gebruik dat van deze informatie zou kunnen worden gemaakt. Deze kaart geeft de visie weer van de groep van experten die in het kader van het International Programme on Chemical Safety de kaarten samenstellen en evalueren en kan afwijken van de door nationale wetgeving gedane aanbevelingen of verplichtingen. De gebruiker wordt dus verzocht om de voorschriften in zijn land te raadplegen en op te volgen. (c) IPCV, CEG 2002